Yenidoğan sarılığı nedir ? Bilirubin Nedir ?

yeni doğan sarılığı bilirubin nedir

Yenidoğan bebeklerde sıklıkla görülen,bebeğin kanında bilirubinin birikmesi ile oluşan cilt ve göz aklarının sararması ile kendini belirten bir hastalıktır.

yeni doğan sarılığı bilirubin nedir
yeni doğan sarılığı bilirubin nedir

Bilirubin nasıl oluşur?

Kırmızı kan hücrelerinin yıkımı sırasında hemoglobin moleküllerinin parçalanmasıyla bilirubinler karaciğere gelir , safra olarak bağırsaklar ve idrar yoluyla dışa atılım gerçekleşir. Eğer bebeğin kanında karaciğerin safra olarak atabileceğinden daha fazla billrubin maddesi  meydana gelmişse buna bağlı olarak yenidoğan sarılığı meydana gelir.

Yenidoğan Sarılığı Neden Olur ?

Bilurubinin vucuttan atılımını engelleyici doğumsal rahatsızlıklar, G6PD (glikoz 6 fosfot dehidrogenez) enzimi eksikliği, bazı kalıtsal rahatsızlıklar, bazı ilaçların yüksek dozda kullanımı, Hamilelik döneminde bebeğin geçirdiği hastalıklar (TORCH), Hepatit, safra yollarının tıkanmasına sebebiyet veren rahatsızlıklar, Diyabetik annenin çocuğu ve annedeki diyabet hastalığı, anne sütüne bağlı sarılık, çocuğun doğum sonrası aşırı kilo kaybetmesi yenidoğan sarılığına neden olan başlıca sebepler olarak söylenebilir.

Yenidoğan sarılığının belirtileri

Yeni doğan sarılığı doğum sonrası genellikle ikinci ve üçüncü günlerde görülmeye başlar. Yenidoğan sarılığı  bebeğin cildindeki sararma bölgesel olarak ilk yüzde ardından boyun ve karın bölgesine son olarak da bacaklara yayılır. Bebeğin genellikle göz akları da sararmıştır. Yenidoğan sarılığında ailelerin yeni doğan sarılığı hastalığına karşı bebeklerini iyi ve dikkatli gözlemeleri gerekir, açık tenli bebeklerde bu durum daha kolay fark edilebilirken koyu tenli çocuklarda ciltte sarılık belirtilerini görmek daha zordur. Yenidoğan sarılığının fiziksel muayenede gözlemlemek için bebeğinizin burnuna yada anlına hafifçe parmağınızla bastırıp parmağınızı çektiğinizde bölgede sarılık belirtilerini görmek size yardımcı olacaktır. Emin olmak ve riske atmamak için hekiminize gitmek ve bebeğinizin bilurubin seviyesin laboratuar ortamlarında topuktan alınan kan ile ölçülmesi, hekiminizi vereceği talimatları izlemeniz en doğru olan yöntemdir.

Sarılık doğumdan ilk 24 saat içinde başlamışsa ve sarılık yaygınlaşıp koyu bir hal alıyorsa, bebeğinizin ateşi (rektal ölçüm) 37.8 ° C üzerinde seyrediyorsa, beslenme problemi mevcut ise ve en belirgin durum bebeğiniz normalden fazla uyuyor ise mutlaka doktorunuza başvurmanız gerekmektedir.

yeni doğan sarılığı bilirubin nedir
yeni doğan sarılığı bilirubin nedir

Tedavi edilmemesi durumlarında

Bilirubin nörotoksik etkisi ile ölüme, sağırlığa, beyin hasarlarına , uzun bir dönem nörolojik bozukluğa sebep olabilir. Bu olumsuz durumlardan bebeğinizin ilk hasta kontrollerinin mutlaka yapılması gerekmektedir. Kontroller sonucu istenemeyen komplikasyonlar engellenilebilir.

Yenidoğan sarılığında muayene ve tanı

sarılık düzeyi muayene esnasında parmakla bastırılınca ortaya çıkan renge bakılarak tahmin edilmeye çalışılır.  Bunun için bilirubinometreler de aynı amaçla kullanılabilir. Ancak bunların yanında fototerapi veya kan değişimine hekiminizin karar verebilmesi için serumda bilirubin testi yapılmalıdır.Tanı için direk, indirekt ve total bilirubin düzeyi testleri, anne ve bebek kangrupları tayini, direkt coombs testi, periferik yayma testleri yapılması tanının konulmasına yardımcı olur. Bu tetkiklerle tanı konulamıyorsa ileri laboratuar incelemeleri yapılmaktadır.

Yenidoğan sarılıklarında tedavi var mı?

Yenidoğan bebeklerinde sarılık sık rastlanılan bir hastalık olup , erken tanı ve tedavi ile istenmeyen durumların önüne geçilebilinmektedir. Tedavinin amacı santral sinir sisteminde bilirubin toksitesine bağlı oluşabilecek kalıcı bouklukların önene geçebilmektir.

Sarılığın tedavisinde tıbben uygulanan yönetmler; 

  • Fototerapi (ışık tedavisi) ; en sık uygulanan tedavi yöntemi fototerapidir. Deride biriken bilirubin, uygulanan ışığın etkisiyle, suda eriyecek duruma dönüşür ve böbrekler vasıtasıyla idrar olarak vücuttan atılır. Tedavi sırasında bebeğin uzerınde sadece bezi kalırken, gözler ise koruma amaçlı maske takılır. Tedavi esnasında sıvı kaybı gerçekleşeceği için annenin ez iki saatte bir emzirmesi sağlanır ve aynı surelerde mama verilir.
  • Kan değişimi (Transfüzyon) ; Kandaki bilirubin düzeyi aşırı miktarda arttığında ya da artma eğilimi gösterdiğinde bebeğin kanının tamamen değiştirilmesi doktorun onayı ile uygulanır
  • Farmakolojik ajanlar (İlaç Tedavisi) ; heperbilirubinemi tedavisinde bilirubın atılımını hızlandırıcı , bilirubın oluşumunu engelleyici bir tedavi şeklidir.

 Yenidoğan sarılığı olan bebeklerin ailelerine öneriler

Her yeni doğan bebeğin sarılık oluşma risk yüksek olması durumu mevcut olduğu için , doğumdan ilk 3-5 gün içerisinde doktor muayenelerını yaptırmak oluşabilecek olumsuzlukların önüne geçilmesinde çok büyük rol oynamaktadır.

Sarılık artışını önlemek için sık emzirmek,  anne sütünü artırıcı gıdalar almak, bebeğinizin sık sık kilo alımını kontrol etmek, hangi sıklıklarda idrar yaptığını kontrol etmek, anne sütünün azalmasının önlemek için sağma işlemi yapmak, bebeklerinizin tenini ve göz aklarında oluşan renk değişimlerine dikkat etmek, ateş takibi, uyku halinin fazla olması, kendi temizliğinize ve bebeğinizin temizliğine dikkat edip ilk birkaç ay ziyaretçilerden uzak tutmak anne ve babaların yapabileceği en önemli altın kurallardır.

Bunu paylaşmak istermisin.


Yazımızı beğendiyseniz Emoji ile tepki verebilirsiniz.
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid

“Yenidoğan sarılığı nedir ? Bilirubin Nedir ?” üzerine 3 yorum.

Bir Cevap Yazın